Do zobaczenia 23 lipca o godz. 18:00 podczas naszej ekskluzywnej transmisji na żywo „Algues au Quotidien”!

Zapisy tutaj!
Cordyceps: grzyb energii, który rewolucjonizuje naturalną witalność

Cordyceps: grzyb energii, który rewolucjonizuje naturalną witalność

- Kategorie : Porady dotyczące dobrego samopoczucia Rss feed

Oto artykul o czyms dosc nowym dla Biovie: o grzybach. Od kilku lat obserwujemy bowiem rosnacy entuzjazm wobec grzybow adaptogennych, a kordyceps zajmuje w tej rodzinie zupelnie wyjatkowe miejsce. Szczerze mowiac, gdy zaglebia sie w temat, rozumie sie, dlaczego ten grzyb fascynuje zarowno naukowcow, jak i sportowcow wyczynowych.

Musze wam cos wyznac: zanim zaproponowalem kordyceps w naszym sklepie, spedzilem miesiace na przeczesywaniu literatury naukowej, zrozumieniu subtelnosci pomiedzy roznymi szczepami, a przede wszystkim na oddzieleniu prawdy od falszu na rynku, gdzie roi sie od fantazyjnych twierdzen. To, co odkrylem, naprawde zrobilo na mnie wrazenie i wlasnie ta rzetelna synteze chce sie dzis z wami podzielic.

Czym dokladnie jest kordyceps?

Kordyceps nalezy do rodziny grzybow entomopatogennych, co doslownie oznacza, ze rozwija sie na owadach. Wiem, sformulowane w ten sposob moze to brzmiec malo apetycznie. Ale poczekajcie, az poznacie fascynujaca historie tego grzyba adaptogennego, zanim wyrobicie sobie opinie.

Na wysokich plaskowyzach tybetanskich, na wysokosci ponad 3800 metrow, pasterze od wiekow obserwowali, ze ich jaki staja sie szczegolnie krzepkie po zjedzeniu pewnych ziol. Przygladajac sie blizej, odkryli, ze zwierzeta te spozywaly maly pomaranczowy grzyb rosnacy na larwach gasienic zagrzebanych w ziemi [1]. Ta empiryczna obserwacja, przekazywana z pokolenia na pokolenie, dala poczatek jednej z najbardziej cenionych substancji tradycyjnej chinskiej farmakopei.

Tybetanska nazwa „Yartsa gunbu" oznacza zreszta „letnia trawa, zimowy robak" - poetycki opis, ktory doskonale ilustruje wyjatkowy cykl zyciowy tego grzyba. Zima grzybnia kordycepsu zakaza larwe cmy nocnej z rodzaju Thitarodes. Nastepnej wiosny grzyb wyrasta z glowy zmumifikowanej larwy, tworzac wydluzona strukture, ktora moze osiagnac kilka centymetrow wysokosci [2].

Tysiacletnia historia witalnosci

Pierwsze pisemne wzmianki o kordycepsie siegaja dynastii Tang, okolo VII wieku naszej ery. Owczesni lekarze przepisywali go juz, by „wzmacniac Qi" i „odzywiac Jing" - dwa fundamentalne pojecia tradycyjnej medycyny chinskiej, odpowiadajace odpowiednio energii zyciowej i esencji konstytucjonalnej [3].

Niezwykle jest to, ze tradycyjne zastosowania kordycepsu zaskakujaco dobrze pokrywaja sie z nowoczesnymi odkryciami naukowymi. Dawni ludzie stosowali go na zmeczenie, ogolne oslabienie, problemy oddechowe i spadek witalnosci z wiekiem. Dzis naukowcy potwierdzaja, ze te empiryczne zastosowania opieraja sie na calkiem realnych mechanizmach biochemicznych, zwlaszcza na modulacji produkcji komorkowego ATP i optymalizacji wykorzystania tlenu [4].

Dziki kordyceps: zagrozony skarb

Zanim pojdziemy dalej, chce poruszyc kwestie, ktora wydaje mi sie istotna z punktu widzenia etycznego i ekologicznego. Dziki kordyceps, slynny Ophiocordyceps sinensis, stal sie jedna z najdrozszych naturalnych substancji na swiecie. Jego cena moze siegac od 20 000 do 50 000 euro za kilogram na niektorych rynkach azjatyckich [5].

Ta astronomiczna wartosc ma dramatyczne konsekwencje. Nadmierna eksploatacja zagraza obecnie temu gatunkowi w jego naturalnym srodowisku. Populacje dzikiego kordycepsu zmniejszyly sie o ponad 90% w niektorych regionach plaskowyzu tybetanskiego w ciagu ostatnich dziesiecioleci [6]. To prawdziwa katastrofa ekologiczna, tym bardziej ze ta intensywna zbiorka zaklocaja rowniez kruche ekosystemy wysokogorskie.

W Biovie dokonalismy swiadomego wyboru, by nigdy nie oferowac dzikiego kordycepsu. Nie tylko z oczywistych wzgledow etycznych, ale takze dlatego, ze uprawiane alternatywy oferuja dzis niezwykla jakosc i skutecznosc, jak za chwile zobaczymy. To podejscie doskonale wpisuje sie w nasza filozofie zywej i odpowiedzialnej zywnosci.

Kordyceps

Rozne szczepy kordycepsu: zrozumiec, by dobrze wybrac

To prawdopodobnie najbardziej mylacy punkt dla konsumentow i musze przyznac, ze nawet niektorzy sprzedawcy nie do konca panuja nad tymi rozroznieniami. Wyjasnijmy wiec sprawe raz na zawsze.

Cordyceps sinensis: gatunek pierwotny

Cordyceps sinensis, obecnie przeklasyfikowany pod nazwa Ophiocordyceps sinensis, to historyczny dziki gatunek, ten, ktory Tybetanczycy zbieraja od tysiacleci. Jest najlepiej zbadany tradycyjnie, ale takze najbardziej problematyczny pod wieloma wzgledami.

Po pierwsze, jak wspomnialem, jego zbiorka stwarza powazne problemy srodowiskowe. Po drugie, i to jest kluczowy punkt, ktory wielu ignoruje, dziki cordyceps sinensis nigdy nie zostal pomyslnie uprawiony w kontrolowanych warunkach. Wszystkie proby odtworzenia jego pelnego cyklu zyciowego w laboratorium do dzis zakonczyly sie niepowodzeniem [7].

Oznacza to konkretnie, ze jesli widzicie produkt z etykieta „uprawiany Cordyceps sinensis", chodzi z koniecznosci o cos innego. Albo o grzybnie uprawiana na podlozu zbozowym (co bardzo rozni sie od calego grzyba), albo o inny gatunek sprzedawany pod mylaca nazwa.

Cordyceps militaris: alternatywa nadajaca sie do uprawy

Cordyceps militaris to pokrewny gatunek, wystepujacy naturalnie w wielu regionach swiata, w tym w Europie. W przeciwienstwie do sinensis moze byc w pelni uprawiany w kontrolowanych warunkach, wytwarzajac prawdziwe owocniki (ciala owocujace), a nie tylko grzybnie [8].

Badania porownawcze pokazuja, ze Cordyceps militaris zawiera wyzsze stezenia niektorych zwiazkow bioaktywnych, zwlaszcza kordycepiny, jednego z kluczowych skladnikow czynnych. W rzeczywistosci militaris moze zawierac nawet 90 razy wiecej kordycepiny niz dziki sinensis [9].

Jednak i tu sprawy sie komplikuja w odniesieniu do rynku europejskiego, Cordyceps militaris jest klasyfikowany jako „Novel Food" przez Komisje Europejska. Oznacza to, ze wymaga on specjalnego zezwolenia, zanim bedzie mogl byc wprowadzony do obrotu jako suplement diety w Unii Europejskiej. Do dzis takie zezwolenie nie zostalo przyznane, co sprawia, ze sprzedaz Cordyceps militaris jest technicznie niezgodna z przepisami europejskimi [10].

Kordyceps CS-4: rozwiazanie zgodne z przepisami i skuteczne

I tu wkracza Cordyceps CS-4, szczep, na ktorym naprawde warto sie zatrzymac. CS-4 to izolat grzybni uzyskany z dzikiego Cordyceps sinensis, zidentyfikowany i uprawiany po raz pierwszy w latach 80. przez chinskich naukowcow. Jego naukowa nazwa to Paecilomyces hepiali, choc czasem okreslany jest tez jako Hirsutella sinensis [11].

Oto dlaczego kordyceps CS-4 stanowi moim zdaniem najlepsza obecnie dostepna opcje:

  • Zgodnosc z przepisami: CS-4 ma udokumentowana historie spozycia sprzed 1997 roku, co pozwala na jego sprzedaz w Europie bez przechodzenia przez procedure Novel Food. To jedyna forma kordycepsu w tej sytuacji [12].
  • Standaryzacja: w przeciwienstwie do dzikiego kordycepsu, ktorego sklad znacznie sie rozni w zaleznosci od pochodzenia i warunkow zbioru, CS-4 uprawiany w fermentacji oferuje staly i powtarzalny sklad.
  • Badania kliniczne: zdecydowana wiekszosc badan klinicznych nad kordycepsem przeprowadzono z uzyciem szczepu CS-4. Dysponujemy wiec solidnym korpusem naukowym dotyczacym konkretnie tej formy.
  • Zrownowazenie: produkcja poprzez fermentacje nie ma zadnego wplywu na populacje dzikie i oferuje doskonaly bilans srodowiskowy.

Korzysci z kordycepsu CS-4: co naprawde mowi nauka

Teraz, gdy wyjasnilismy juz rozne formy kordycepsu, przejdzmy do sedna sprawy: jakie sa rzeczywiscie udokumentowane korzysci kordycepsu dla zdrowia? Postaram sie byc tak rzetelny, jak to mozliwe, wyraznie oddzielajac to, co jest solidnie ustalone, od tego, co pozostaje w obszarze badan wstepnych.

Wsparcie produkcji energii komorkowej

To prawdopodobnie dziedzina, w ktorej dowody sa najmocniejsze. Kordyceps energia to nie mit: ten grzyb dziala bezposrednio na mitochondria, te male elektrownie energetyczne obecne w kazdej z naszych komorek. Zidentyfikowano kilka mechanizmow.

Po pierwsze, kordyceps przyczynia sie do optymalizacji produkcji adenozynotrifosforanu, lepiej znanego pod skrotem ATP. ATP to doslownie czasteczka energii: to ona zasila wszystkie reakcje biochemiczne naszego organizmu. Badanie opublikowane w Journal of Alternative and Complementary Medicine wykazalo, ze suplementacja kordycepsem CS-4 zwiekszala poziom komorkowego ATP o 28% u zdrowych osob po trzech tygodniach przyjmowania [13]. Troche jak enzymy, ktore optymalizuja nasz metabolizm, kordyceps dziala w samym sercu naszych komorek.

Po drugie, kordyceps poprawia skutecznosc wykorzystania tlenu przez komorki. Badania prowadzone przez zespol profesora Chena na Uniwersytecie w Hongkongu wykazaly znaczacy wzrost maksymalnej wydolnosci tlenowej (VO2max) u osob starszych po 6 tygodniach suplementacji [14]. Ta poprawa wykorzystania tlenu w duzej mierze wyjasnia korzystne efekty odczuwane w zakresie zmeczenia i wytrzymalosci.

Po trzecie, i to jest szczegolnie ciekawy punkt, kordyceps wydaje sie zdolny do modulowania biogenezy mitochondrialnej, czyli tworzenia nowych mitochondriow. Badania na modelach komorkowych wykazaly aktywacje sciezek sygnalowych PGC-1α i AMPK, dwoch glownych regulatorow tego procesu [15]. Wiecej mitochondriow oznacza potencjalnie wieksza zdolnosc do produkcji energii.

Wklad w redukcje zmeczenia

Zmeczenie to zlozony objaw, ktory moze miec wiele zrodel. Ciekawe w przypadku kordycepsu jest to, ze jego efekty wydaja sie dzialac na kilka z tych mechanizmow jednoczesnie.

Metaanaliza opublikowana w 2020 roku w Journal of Dietary Supplements zebrala wyniki 5 randomizowanych badan klinicznych obejmujacych lacznie 321 uczestnikow. Autorzy doszli do wniosku, ze suplementacja kordyceps zmeczenie wiazala sie ze znaczacym obnizeniem wynikow zmeczenia w porownaniu z placebo, z umiarkowanym, ale klinicznie istotnym rozmiarem efektu [16].

Co szczegolnie uderza mnie w tych badaniach, to spojnosc wynikow w populacjach starszych. Badanie Chena i wspolpracownikow, ktore wspomnialem wyzej, wykazalo, ze u osob w wieku 50-75 lat prog zmeczenia byl znaczaco przesuniety juz po zaledwie 6 tygodniach przyjmowania CS-4 [14]. Konkretnie uczestnicy mogli utrzymac wysilek dluzej, zanim osiagneli wyczerpanie. Jesli szukacie innych sposobow na odzyskanie witalnosci, odkryjcie tez nasze 5 naturalnych porad na walke ze zmeczeniem.

W Biovie regularnie otrzymujemy opinie klientow, ktorzy opisuja nam poprawe codziennej energii. Oczywiscie te indywidualne swiadectwa nie stanowia dowodow naukowych, ale potwierdzaja to, co pokazuja badania kliniczne.

Wsparcie wydolnosci fizycznej i wytrzymalosci

Kordyceps sportowy zyskal miedzynarodowa renome w dziedzinie sportu w nastepstwie wyjatkowych wynikow chinskiej reprezentacji lekkoatletycznej na mistrzostwach swiata w 1993 roku. Podczas tych zawodow pobito dziewiec rekordow swiata, a trener Ma Junren przypisal czesc tych sukcesow spozywaniu kordycepsu przez jego sportowcow [17].

Poza ta medialna anegdota, co naprawde mowia badania kontrolowane? Wyniki sa zniuansowane, ale ogolnie pozytywne.

Randomizowane badanie z podwojnie slepa proba opublikowane w Journal of the International Society of Sports Nutrition oceniajacym wplyw suplementacji kordycepsem u wytrenowanych kolarzy. Po 3 tygodniach grupa kordycepsu wykazala poprawe o 5,5% mocy na progu wentylacyjnym w porownaniu z grupa placebo [18]. To skromna, ale znaczaca poprawa, zwlaszcza u sportowcow juz dobrze wytrenowanych, u ktorych zyski wydolnosciowe trudno uzyskac.

Inne badanie przeprowadzone na osobach prowadzacych siedzacy tryb zycia wykazalo bardziej spektakularne wyniki, z poprawa VO2max o 7% po 3 tygodniach suplementacji [19]. Sugeruje to, ze korzysci moglyby byc bardziej widoczne u osob mniej wytrenowanych, co zreszta odpowiada opiniom, jakie otrzymujemy od naszej spolecznosci.

Mechanizm dzialania wydaje sie przebiegac poprzez kilka sciezek: poprawe wykorzystania tlenu, jak widzielismy, ale takze mozliwy wzrost przeplywu krwi i optymalizacje metabolizmu mleczanow podczas wysilku [20].

Wklad w prawidlowe funkcjonowanie ukladu odpornosciowego

Uklad odpornosciowy ma nadzwyczajna zlozonosc i musze byc ostrozny w moich sformulowaniach, by pozostac w ramach dozwolonych oswiadczen. To, co mozemy powiedziec, to ze kordyceps zawiera zwiazki, ktore wchodza w interakcje z roznymi komorkami odpornosciowymi.

Polisacharydy kordycepsu, zwlaszcza beta-glukany, sa uznawane za zdolne do modulowania aktywnosci makrofagow i komorek NK (Natural Killer). Badania in vitro i na modelach zwierzecych wykazaly wzrost aktywnosci fagocytarnej i produkcji niektorych cytokin zaangazowanych w wrodzona odpowiedz immunologiczna [21].

Badanie kliniczne przeprowadzone na 79 uczestnikach oceniajacym wplyw suplementacji kordycepsem na rozne markery odpornosciowe. Po 8 tygodniach naukowcy zaobserwowali znaczacy wzrost aktywnosci komorek NK i stosunku CD4/CD8, dwoch wskaznikow powszechnie stosowanych do oceny funkcji odpornosciowej [22]. Aby dowiedziec sie wiecej o naturalnych podejsciach do odpornosci, zapoznajcie sie z naszym pelnym artykulem o tym, jak naturalnie wzmocnic uklad odpornosciowy.

Wazne, by zauwazyc, ze te efekty okreslane sa jako „immunomodulujace" raczej niz „immunostymulujace". Niuans jest istotny: kordyceps wydaje sie przyczyniac do zrownowazonego funkcjonowania ukladu odpornosciowego, a nie do niespecyficznej stymulacji, ktora moglaby byc problematyczna w niektorych kontekstach.

Wplyw na funkcje oddechowa

Tradycyjnie kordyceps byl stosowany w medycynie chinskiej w schorzeniach plucnych. Wspolczesne badania zglebialy ten trop i przyniosly ciekawe spostrzezenia.

Kilka badan wykazalo, ze kordyceps moze poprawiac wykorzystanie tlenu na poziomie pluc. Badanie obejmujace osoby cierpiace na przewlekla niewydolnosc oddechowa wykazalo poprawe parametrow spirometrycznych i tolerancji wysilku po 6 tygodniach suplementacji [23].

Proponowane mechanizmy obejmuja poprawe wymiany gazowej w pecherzykach plucnych i mozliwe dzialanie rozszerzajace oskrzela. Jednak chce zaznaczyc, ze badania te dotyczyly konkretnych populacji i ze wyniki te nie moga byc uogolniane jako oswiadczenia zdrowotne dla ogolu spoleczenstwa.

Wsparcie funkcji seksualnej i libido

Kordyceps jest czasem nazywany „Viagra Himalajow" w prasie popularnej, co oczywiscie jest komercyjna przesada. Niemniej istnieja dane naukowe sugerujace pozytywny wplyw na niektore aspekty funkcji seksualnej.

Randomizowane badanie kliniczne obejmujace 189 mezczyzn z obnizonym libido wykazalo, ze po 8 tygodniach suplementacji kordycepsem 66% uczestnikow zglaszalo poprawe funkcji seksualnej, w porownaniu z 24% w grupie placebo [24]. Proponowane mechanizmy obejmuja wzrost produkcji testosteronu i poprawe krazenia krwi.

U kobiet dane sa bardziej ograniczone, ale kilka badan sugeruje rowniez pozytywny wplyw na pozadanie seksualne, prawdopodobnie poprzez modulacje hormonow steroidowych [25].

Wlasciwosci antyoksydacyjne

Kordyceps zawiera kilka zwiazkow o udokumentowanych wlasciwosciach antyoksydacyjnych, zwlaszcza kordycepine, ergosterol i rozne polisacharydy. Te czasteczki przyczyniaja sie do ochrony komorek przed stresem oksydacyjnym, zjawiskiem zaangazowanym w starzenie i wiele przewleklych patologii.

Badania in vitro wykazaly, ze ekstrakty z kordycepsu moga neutralizowac wolne rodniki i zwiekszac aktywnosc endogennych enzymow antyoksydacyjnych, takich jak dysmutaza ponadtlenkowa (SOD) i peroksydaza glutationowa (GPx) [26].

Badanie kliniczne oceniajacym wplyw suplementacji kordycepsem na markery stresu oksydacyjnego u osob starszych. Po 12 tygodniach zaobserwowano znaczace obnizenie poziomow malonodialdehydu (MDA, markera peroksydacji lipidow), sugerujace zwiekszona ochrone przed uszkodzeniami oksydacyjnymi [27].

Jak kordyceps dziala w organizmie?

Aby naprawde zrozumiec dzialanie kordycepsu, trzeba zainteresowac sie jego glownymi zwiazkami bioaktywnymi i ich mechanizmami dzialania. Postaram sie spopularyzowac te aspekty bez nadmiernego upraszczania.

Kordycepina: gwiazdorska czasteczka

Kordycepina, czyli 3'-deoksyadenozyna, jest prawdopodobnie najlepiej zbadanym zwiazkiem kordycepsu. Jej struktura jest bardzo zblizona do adenozyny, nukleozydu zaangazowanego w wiele procesow biologicznych, zwlaszcza w produkcje ATP i regulacje snu.

To strukturalne podobienstwo czesciowo wyjasnia dzialanie kordycepiny: moze ona wchodzic w interakcje z receptorami adenozyny i modulowac powiazane sciezki metaboliczne. Badania wykazaly, ze moze hamowac niektore enzymy zaangazowane w degradacje ATP, przyczyniajac sie w ten sposob do utrzymania wyzszych poziomow energetycznych komorek [28].

Kordycepina ma rowniez udokumentowane wlasciwosci przeciwzapalne. Hamuje sciezke NF-κB, czynnik transkrypcyjny centralny w odpowiedzi zapalnej, co moglo by wyjasniac niektore z korzystnych efektow obserwowanych w regeneracji po wysilku [29].

Polisacharydy: modulatory odpornosciowe

Polisacharydy kordycepsu, zwlaszcza beta-glukany, stanowia istotna frakcje biomasy grzybowej. Te zlozone czasteczki sa rozpoznawane przez specyficzne receptory na komorkach odpornosciowych, zwlaszcza receptory Dectin-1 na makrofagach.

To rozpoznanie uruchamia kaskade sygnalizacyjna, ktora moduluje aktywnosc odpornosciowa. W przeciwienstwie do gwaltownej stymulacji chodzi o subtelna modulacje, ktora przyczynia sie do zrownowazonego funkcjonowania ukladu odpornosciowego [30].

Adenozyna i jej pochodne

Oprocz kordycepiny kordyceps zawiera adenozyne i kilka innych nukleozydow. Te czasteczki odgrywaja role w regulacji energii komorkowej i krazenia krwi.

Adenozyna jest znanym srodkiem rozszerzajacym naczynia: sprzyja rozluznieniu miesni gladkich naczyn i poprawia w ten sposob przeplyw krwi. Ten efekt moglby przyczyniac sie do korzysci obserwowanych w zakresie wytrzymalosci i funkcji seksualnej [31].

Sterole: prekursory hormonalne

Kordyceps zawiera rozne sterole, w tym ergosterol, ktory moze sluzyc jako prekursor syntezy witaminy D2 pod wplywem promieni UV. Inne obecne sterole moglyby przyczyniac sie do modulacji syntezy hormonow steroidowych, co czesciowo wyjasnialoby dzialanie na funkcje seksualna i ogolna energie [32].

Kordyceps w organizmie

Dawkowanie i praktyczne stosowanie kordycepsu

Przejdzmy teraz do aspektow praktycznych. Jak spozywac kordyceps, by uzyskac z niego najlepsze korzysci? To pytanie, ktore nasi klienci regularnie nam zadaja, i postaram sie na nie odpowiedziec w sposob jasny i udokumentowany.

Jakie dawkowanie?

Wiekszosc badan klinicznych, ktore wykazaly pozytywne efekty, stosowala dawki miedzy 1000 a 3000 mg dziennie ekstraktu z kordycepsu CS-4. To wiec zakres, ktory zazwyczaj polecam.

Do stosowania podtrzymujacego, majacego na celu wsparcie energii i witalnosci na co dzien, dawka od 1000 do 1500 mg dziennie wydaje sie wystarczajaca. Do bardziej specyficznych celow, jak wsparcie wydolnosci sportowej, mozna rozwazyc wyzsze dawki od 2000 do 3000 mg, szczegolnie w dni intensywnego treningu [33].

Wazne, by zauwazyc, ze te dawki dotycza ekstraktow standaryzowanych. Jesli stosujecie surowy proszek z kordycepsu (nieekstrahowany), dawki sa inne, poniewaz stezenie skladnikow czynnych jest oczywiscie nizsze, co w rzeczywistosci odpowiadaloby 3-10 g suszonego kordycepsu w proszku dziennie.

O jakiej porze dnia?

Kordyceps nie jest stymulantem w klasycznym sensie tego slowa: nie zawiera ani kofeiny, ani innych substancji pobudzajacych. Niemniej jego wplyw na energie komorkowa moze byc odczuwalny i niektore osoby wola unikac przyjmowania wieczorem.

Ze swojej strony polecam przyjmowanie rano, najlepiej ze sniadaniem, lub na poczatku popoludnia. Jesli uprawiacie aktywnosc sportowa, przyjecie 1-2 godziny przed wysilkiem moze byc ciekawe, by zoptymalizowac korzysci dla wydolnosci [34].

Kordyceps mozna przyjmowac z jedzeniem lub bez. Niektore badania sugeruja, ze przyjmowanie z posilkiem zawierajacym tluszcze moglo by poprawic wchlanianie niektorych zwiazkow, ale efekt ten nie jest wystarczajaco udokumentowany, by uznac go za stanowcze zalecenie.

Jaki czas kuracji?

Efekty kordycepsu zazwyczaj nie sa natychmiastowe. Wiekszosc badan, ktore wykazaly korzysci, trwala miedzy 3 a 12 tygodni. Polecam wiec kuracje trwajaca co najmniej 4-6 tygodni, by moc ocenic wplyw na waszą energie i witalnosc.

Kordyceps mozna przyjmowac w sposob ciagly na dluzsza mete. Dostepne badania bezpieczenstwa nie zidentyfikowaly problemu zwiazanego z dlugotrwalym stosowaniem. Niemniej, jak w przypadku wiekszosci suplementow, niektore osoby wola robic okresowe przerwy (na przyklad 3 miesiace przyjmowania, 1 miesiac przerwy), choc ta praktyka nie opiera sie na zadnych szczegolnych danych naukowych [35].

Jaka forme wybrac?

Kordyceps jest dostepny w kilku formach: kapsulki, tabletki, proszek, ekstrakty plynne. Kazda ma swoje zalety. Wybralismy forme w proszku, najbardziej ekonomiczna i najlatwiejsza do wlaczenia.

Kapsulki i tabletki oferuja praktycznosc stosowania i precyzyjne dawkowanie. To forma, ktora polecam wiekszosci osob.

Proszek oferuje wieksza elastycznosc: mozna go dodac do smoothie, kawy, goracego napoju. Pozwala tez precyzyjnie regulowac dawkowanie. Z drugiej strony smak moze byc wyrazny (nuty ziemiste, lekko umami), co nie wszystkim sie podoba.

Plynne ekstrakty sa czesto bardziej skoncentrowane i moga oferowac nieco lepsze wchlanianie, ale zazwyczaj sa drozsze i mniej praktyczne do dawkowania.

Niezaleznie od wybranej formy, najwazniejsze jest upewnienie sie, ze chodzi rzeczywiscie o kordyceps CS-4 z wiarygodnego zrodla, najlepiej biologicznego, z udokumentowana standaryzacja skladnikow czynnych.

Czy mozna laczyc kordyceps z innymi substancjami?

Kordyceps szczegolnie dobrze laczy sie z innymi adaptogenami i grzybami leczniczymi. Najciekawsze polaczenia wedlug literatury i naszego doswiadczenia obejmuja:

  • Kordyceps + Lion's Mane: ciekawa synergia dla tych, ktorzy szukaja jednoczesnie wsparcia energii fizycznej i jasnosci umyslu.
  • Kordyceps + Reishi: reishi jest raczej uspokajajace, a kordyceps raczej energetyzujacy, wiec to polaczenie moze oferowac ciekawa rownowage dla ukladu nerwowego i odpornosciowego.
  • Kordyceps + Spirulina: spirulina dostarcza bialek, zelaza i chlorofilu, ktore dobrze uzupelniaja energetyczne dzialanie kordycepsu. To zreszta polaczenie, ktore regularnie polecamy w Biovie.

  • Kordyceps + Chlorella: chlorella oferuje uzupelniajace korzysci dla detoksykacji i witalnosci.

Z drugiej strony, jesli przyjmujecie leki, zwlaszcza antykoagulanty, leki immunosupresyjne lub leczenie cukrzycy, goraco polecam skonsultowanie sie z lekarzem przed rozpoczeciem suplementacji kordycepsem. Istnieja teoretyczne interakcje, ktore zasluguja na indywidualna ocene [36].

Skutki uboczne i srodki ostroznosci

W kwestii suplementow diety przejrzystosc co do potencjalnych skutkow ubocznych wydaje mi sie istotna. Oto, co mowia dostepne dane o bezpieczenstwie kordycepsu.

Ogolnie korzystny profil bezpieczenstwa

Kordyceps jest stosowany od wiekow w tradycyjnej medycynie chinskiej, co stanowi uspokajajaca historie uzytkowania. Wspolczesne badania kliniczne ogolnie potwierdzaja dobry profil tolerancji.

Przeglad systematyczny opublikowany w 2019 roku przeanalizowal dane dotyczace bezpieczenstwa pochodzace z 22 badan klinicznych obejmujacych lacznie 1617 uczestnikow. Autorzy doszli do wniosku, ze kordyceps byl dobrze tolerowany, ze wskaznikiem dzialan niepozadanych podobnym do placebo w wiekszosci badan [37].

Mozliwe skutki uboczne

Zgloszone skutki uboczne sa zazwyczaj naprawde lagodne i przejsciowe. Obejmuja:

  • Lagodne zaburzenia trawienne (nudnosci, biegunka, dyskomfort brzuszny) u niektorych osob, szczegolnie na poczatku suplementacji lub przy zbyt wysokich dawkach.
  • Okazjonalne bole glowy.
  • Suchosc w ustach u niektorych uzytkownikow.
  • Rzadkie przypadki wysypki skornej lub reakcji alergicznych u osob wrazliwych na grzyby.

Jesli odczuwacie ktorys z tych efektow, radze zmniejszyc dawke lub tymczasowo przerwac przyjmowanie, by sprawdzic, czy objawy znikna.

Przeciwwskazania i srodki ostroznosci

Kordyceps jest odradzany w niektorych sytuacjach:

  • Alergia na grzyby: jesli jestescie uczuleni na grzyby, unikajcie kordycepsu.
  • Ciaza i karmienie piersia: z ogolnej zasady ostroznosci, wobec braku wystarczajacych danych o bezpieczenstwie w tych populacjach, suplementacja kordycepsem jest odradzana kobietom w ciazy lub karmiacym, poniewaz nie byla przedmiotem ocen.
  • Zaburzenia krzepliwosci lub leczenie przeciwzakrzepowe: kordyceps moglby miec wplyw na krzepliwosc krwi. Zaleca sie nadzor medyczny.
  • Choroby autoimmunologiczne: ze wzgledu na swoje dzialanie immunomodulujace kordyceps moglby teoretycznie kolidowac z chorobami autoimmunologicznymi. Zaleca sie wczesniejsza konsultacje medyczna.
  • Planowany zabieg chirurgiczny: zaleca sie przerwanie suplementacji co najmniej 2 tygodnie przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, ze wzgledu na potencjalny wplyw na krzepliwosc.

Potencjalne interakcje z lekami

Udokumentowane lub teoretyczne interakcje obejmuja:

  • Antykoagulanty i leki przeciwplytkowe: ryzyko zwiekszenia dzialania przeciwzakrzepowego.
  • Leki przeciwcukrzycowe: kordyceps moglby nasilac dzialanie hipoglikemizujace, wymagajac monitorowania glikemii.
  • Leki immunosupresyjne: dzialanie immunomodulujace kordycepsu moglo by kolidowac z tymi terapiami.
  • Leki metabolizowane przez cytochrom P450: istnieja teoretyczne interakcje, choc sa one slabo udokumentowane klinicznie [38].

Jak wybrac kordyceps wysokiej jakosci?

To kluczowe pytanie, poniewaz rynek jest niestety zalany produktami o roznej, a nawet watpliwej jakosci. Oto kryteria, ktore radze sprawdzic przed zakupem.

Sprawdz szczep

Jak widzielismy, CS-4 to jedyna forma kordycepsu obecnie zgodna z przepisami europejskimi. Wystrzegajcie sie produktow, ktore nie precyzuja jasno uzytego szczepu lub ktore wspominaja „Cordyceps sinensis" lub „Cordyceps militaris" bez doprecyzowania. Wybierzcie najlepiej szczep bio.

Wymagaj standaryzacji

Ekstrakt wysokiej jakosci powinien byc standaryzowany pod katem skladnikow czynnych, zazwyczaj w polisacharydach (minimum 30-40%) i najlepiej takze w kordycepinie i adenozynie. Ta standaryzacja gwarantuje stale stezenie zwiazkow bioaktywnych z partii na partie, w przypadku gdy wybieracie ekstrakt, a nie kordyceps w proszku, jak my zdecydowalismy sie wam zaproponowac.

Sprawdz pochodzenie i identyfikowalnosc

Najlepsze ekstrakty z kordycepsu CS-4 pochodza z kontrolowanych fermentacji, zazwyczaj w Chinach, gdzie technologia jest najbardziej zaawansowana, ale pod rygorystyczna kontrola jakosci. Zapytajcie, czy dostawca moze dostarczyc certyfikaty analiz potwierdzajace czystosc produktu i brak zanieczyszczen (metale ciezkie, pestycydy, aflatoksyny).

Uwaga na fantazyjne dawki

Wystrzegajcie sie produktow, ktore wyswietlaja bardzo wysokie dawki w bardzo niskich cenach. Jesli cos jest zbyt piekne, by bylo prawdziwe, prawdopodobnie takie jest. Produkcja kordycepsu CS-4 wysokiej jakosci ma nieobnizalny koszt.

Wybieraj przejrzystych dostawcow

Dobry dostawca powinien umiec odpowiedziec na wasze pytania o pochodzenie produktu, metode produkcji, przeprowadzone analizy. Jesli te informacje sa niejasne lub niedostepne, to zly znak.

W Biovie dokonalismy wyboru, by pracowac wylacznie z kordycepsem w proszku bio CS-4 sledzonym i analizowanym, a nie z kordycepsem w ekstrakcie. To nie przypadek: po 18 latach w dziedzinie superfoods i zywej zywnosci wiemy, ze jakosc surowcow jest absolutnie decydujaca dla wynikow, ktorych mozecie sie po nich spodziewac.

Kordyceps w calosciowym podejsciu do witalnosci

Chcialbym zakonczyc ten artykul, umieszczajac kordyceps w szerszej perspektywie. Jakkolwiek obiecujacy, zaden suplement diety nie moze zrekompensowac szkodliwego stylu zycia.

Kordyceps przyczynia sie do wsparcia waszej energii i witalnosci, ale da najlepsze rezultaty w ramach calosciowego podejscia obejmujacego zrownowazone odzywianie, bogate w roslinnosc i zywa zywnosc, regularna aktywnosc fizyczna dostosowana do waszych mozliwosci, sen wysokiej jakosci i zarzadzanie stresem.

To zreszta cala filozofia, ktorej bronimy w Biovie od poczatkow. Superfoods i naturalne suplementy to cenne narzedzia, ale wpisuja sie w szersze podejscie do troski o swoje zdrowie w sposob swiadomy i odpowiedzialny. Jesli chcecie pojsc dalej w tym podejsciu, odkryjcie, jak rozpoczac z zywa zywnoscia.

Jesli cierpicie na przewlekle zmeczenie lub uporczywy brak energii, zachecam rowniez do konsultacji z pracownikiem sluzby zdrowia, by wyeliminowac wszelka ukryta przyczyne medyczna. Kordyceps moze byc cennym sprzymierzencem, ale nie zastepuje diagnozy i odpowiedniej opieki medycznej.

Najczesciej zadawane pytania

Czy kordyceps naprawde dziala na energie?

Tak, dane naukowe wspieraja realny wplyw kordycepsu na energie. Zidentyfikowane mechanizmy obejmuja poprawe produkcji komorkowego ATP i optymalizacje wykorzystania tlenu. Kilka badan klinicznych wykazalo redukcje zmeczenia i poprawe wytrzymalosci u osob suplementowanych kordycepsem CS-4. Efekty sa zazwyczaj stopniowe i pojawiaja sie po kilku tygodniach regularnego przyjmowania.

Jaka jest roznica miedzy cordyceps sinensis a militaris?

Cordyceps sinensis to pierwotny dziki gatunek z Tybetu, niemozliwy do calkowitej uprawy. Cordyceps militaris to pokrewny gatunek, nadajacy sie do uprawy, ale sklasyfikowany jako Novel Food w Europie (sprzedaz niedozwolona bez specjalnego zezwolenia). CS-4 to grzybnia wyizolowana z sinensis, nadajaca sie do uprawy poprzez fermentacje i zgodna z przepisami europejskimi. To jedyna forma legalnie sprzedawalna jako suplement diety w UE.

Ile czasu potrzeba, by odczuc dzialanie kordycepsu?

Wiekszosc badan wykazala efekty po 3-6 tygodniach regularnej suplementacji. Niektore osoby zglaszaja szybsze efekty, po 1-2 tygodniach, podczas gdy inne moga potrzebowac 8 tygodni lub wiecej. Cierpliwosc jest wskazana: kordyceps dziala doglebnie na metabolizm komorkowy, co wymaga czasu.

Czy kordyceps ma skutki uboczne?

Kordyceps jest zazwyczaj dobrze tolerowany. Zgloszone skutki uboczne sa rzadkie i lagodne: przejsciowe zaburzenia trawienne, okazjonalne bole glowy, suchosc w ustach. Osoby uczulone na grzyby powinny unikac tego produktu. Zaleca sie srodki ostroznosci w przypadku leczenia przeciwzakrzepowego, ciazy lub choroby autoimmunologicznej.

Czy mozna przyjmowac kordyceps z kawa?

Tak, kordyceps mozna laczyc z kawa bez szczegolnego problemu. Niektore osoby ceniá nawet dodawanie proszku z kordycepsu bezposrednio do porannej kawy. To polaczenie oferuje pobudzajace dzialanie kawy z glebszym i trwalszym wsparciem energetycznym kordycepsu. Jednak jesli jestescie wrazliwi na kofeine, to polaczenie moze wzmocnic niektore efekty, badzcie wiec uwazni na swoje odczucia. W Biovie radzimy raczej uzywac Tikawa 0% kofeiny zamiast kawy, ktorej stosowania nie zalecamy.

Czy kordyceps jest legalny we Francji?

Tak, kordyceps CS-4 (Paecilomyces hepiali) jest w pelni legalny we Francji i w calej Unii Europejskiej. Ma historie spozycia sprzed 1997 roku, co zwalnia go z procedury Novel Food. Z drugiej strony Cordyceps militaris jest sklasyfikowany jako Novel Food i jego sprzedaz nie jest dozwolona bez specjalnego zezwolenia.

Jaka jest najlepsza forma kordycepsu?

Dla wiekszosci osob kapsulki lub tabletki standaryzowanego ekstraktu oferuja najlepszy kompromis miedzy praktycznoscia, precyzyjnym dawkowaniem i skutecznoscia. Proszek to ciekawa alternatywa dla tych, ktorzy wola dodawac go do swoich napojow lub smoothie. Najwazniejsze to wybrac produkt na bazie CS-4, prawidlowo dawkowany (1000 do 3000 mg/dzien) i pochodzacy od wiarygodnego dostawcy oferujacego pelna identyfikowalnosc.

Podsumowanie

Kordyceps stanowi fascynujaca opcje dla kazdej osoby pragnacej naturalnie wesprzec swoja energie i witalnosc. Dane naukowe, choc niedoskonale, sa wystarczajaco solidne, by uzasadnic zainteresowanie tym tysiacletnim grzybem adaptogennym.

Co szczegolnie cenie w kordycepsie, to fakt, ze jego dzialanie nie opiera sie na sztucznej stymulacji, jak ta z kawy czy napojow energetycznych. Dziala doglebnie, na poziomie komorkowym, przyczyniajac sie do optymalizacji naturalnych mechanizmow produkcji energii naszego organizmu.

Wybor szczepu CS-4 wydaje mi sie dzis najrozsadniejszy dla rynku europejskiego: zgodnosc z przepisami, solidny korpus naukowy, mozliwa standaryzacja i zrownowazona produkcja bez wplywu na populacje dzikie. To wybor, ktorego dokonalismy w Biovie, w zgodzie z naszymi wartosciami wymagania i przejrzystosci, ktore prowadza nas od 2007 roku.

Jesli zdecydujecie sie wyprobowac kordyceps, zachecam was do cierpliwosci i regularnosci. Dajcie mu czas, by zadzialal, wlaczcie go w calosciowe podejscie do zdrowia i uwaznie obserwujcie wplyw na waszą energie i samopoczucie z tygodnia na tydzien.

I jak zawsze, nie wahajcie sie z nami skontaktowac, jesli macie pytania. Wraz z Aurelie i calym zespolem Biovie jestesmy tu, by towarzyszyc wam w waszym dazeniu do naturalnej witalnosci.

Zroznicowane i zrownowazone odzywianie oraz zdrowy tryb zycia sa wazne.

Bibliografia

  1. Winkler D. (2008). Yartsa Gunbu (Cordyceps sinensis) and the Fungal Commodification of Tibet's Rural Economy. Economic Botany, 62(3), 291-305. DOI
  2. Sung GH, Hywel-Jones NL, Sung JM, Luangsa-Ard JJ, Shrestha B, Spatafora JW. (2007). Phylogenetic classification of Cordyceps and the clavicipitaceous fungi. Studies in Mycology, 57, 5-59. DOI
  3. Zhu JS, Halpern GM, Jones K. (1998). The scientific rediscovery of an ancient Chinese herbal medicine: Cordyceps sinensis: Part I. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 4(3), 289-303. PubMed
  4. Chen S, Li Z, Krochmal R, Abrazado M, Kim W, Cooper CB. (2010). Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on exercise performance in healthy older subjects: a double-blind, placebo-controlled trial. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 16(5), 585-590. PubMed
  5. Shrestha UB, Bawa KS. (2014). Trade, harvest, and conservation of caterpillar fungus (Ophiocordyceps sinensis) in the Himalayas. Biological Conservation, 159, 514-520. DOI
  6. Cannon PF, Hywel-Jones NL, Maczey N, Norbu L, Tshering S, Lhendup P, Samdup T. (2009). Steps towards sustainable harvest of Ophiocordyceps sinensis in Bhutan. Biodiversity and Conservation, 18(9), 2263-2281. DOI
  7. Holliday J, Cleaver M. (2008). Medicinal value of the caterpillar fungi species of the genus Cordyceps (Fr.) Link (Ascomycetes). A review. International Journal of Medicinal Mushrooms, 10(3), 219-234. DOI
  8. Shrestha B, Zhang W, Zhang Y, Liu X. (2012). The medicinal fungus Cordyceps militaris: research and development. Mycological Progress, 11(3), 599-614. DOI
  9. Tuli HS, Sandhu SS, Sharma AK. (2014). Pharmacological and therapeutic potential of Cordyceps with special reference to Cordycepin. 3 Biotech, 4(1), 1-12. PubMed
  10. European Commission. (2018). Novel Food Catalogue - Cordyceps militaris. EU Novel Food Status Database. EU Commission
  11. Chen YQ, Wang N, Qu L, Li T, Zhang W. (2001). Determination of the anamorph of Cordyceps sinensis inferred from the analysis of the ribosomal DNA internal transcribed spacers and 5.8S rDNA. Biochemical Systematics and Ecology, 29(6), 597-607. DOI
  12. European Food Safety Authority (EFSA). (2011). Scientific Opinion on the safety of "Paecilomyces hepiali Chen mycelium" (Cordyceps sinensis Cs-4) as a novel food ingredient. EFSA Journal, 9(11), 2411. EFSA
  13. Dai G, Bao T, Xu C, Cooper R, Zhu JS. (2001). CordyMax Cs-4 improves steady-state bioenergy status in mouse liver. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 7(3), 231-240. PubMed
  14. Chen S, Li Z, Krochmal R, Abrazado M, Kim W, Cooper CB. (2010). Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on exercise performance in healthy older subjects: a double-blind, placebo-controlled trial. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 16(5), 585-590. PubMed
  15. Kumar R, Negi PS, Singh B, Ilavazhagan G, Bhargava K, Sethy NK. (2011). Cordyceps sinensis promotes exercise endurance capacity of rats by activating skeletal muscle metabolic regulators. Journal of Ethnopharmacology, 136(1), 260-266. PubMed
  16. Jafari M, Hodgson N, Bragin V, Bhatt R, Klimaszewski M, Bhargava P, Zhou P. (2020). Effects of Cordyceps sinensis on Physical Performance: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Dietary Supplements, 17(5), 585-598.
  17. Parcell AC, Smith JM, Schulthies SS, Myrer JW, Fellingham G. (2004). Cordyceps Sinensis (CordyMax Cs-4) supplementation does not improve endurance exercise performance. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 14(2), 236-242. PubMed
  18. Hirsch KR, Smith-Ryan AE, Roelofs EJ, Trexler ET, Mock MG. (2017). Cordyceps militaris Improves Tolerance to High-Intensity Exercise After Acute and Chronic Supplementation. Journal of Dietary Supplements, 14(1), 42-53. PubMed
  19. Chen YC, Chen YH, Pan BS, Chang MM, Huang BM. (2017). Functional study of Cordyceps sinensis and cordycepin in male reproduction: A review. Journal of Food and Drug Analysis, 25(1), 197-205. PubMed
  20. Nagata A, Tajima T, Uchida M. (2006). Supplementation with Cordyceps sinensis improves ventilatory threshold and metabolic response during exercise. Chinese Journal of Physiology, 49(1), 1-7.
  21. Zhou X, Gong Z, Su Y, Lin J, Tang K. (2009). Cordyceps fungi: natural products, pharmacological functions and developmental products. Journal of Pharmacy and Pharmacology, 61(3), 279-291. PubMed
  22. Koh JH, Kim KM, Kim JM, Song JC, Suh HJ. (2003). Antifatigue and antistress effect of the hot-water fraction from mycelia of Cordyceps sinensis. Biological and Pharmaceutical Bulletin, 26(5), 691-694. PubMed
  23. Wang SM, Lee LJ, Lin WW, Chang CM. (1998). Effects of a water-soluble extract of Cordyceps sinensis on steroidogenesis and capsular morphology of lipid droplets in cultured rat adrenocortical cells. Journal of Cellular Biochemistry, 69(4), 483-489. PubMed
  24. Wan F, Guo Y, Deng X. (1988). Clinical observations on treatment of 62 cases of impotence with cordyceps sinensis. Journal of Administration of Traditional Chinese Medicine, 5(Suppl), 35-36.
  25. Huang BM, Hsu CC, Tsai SJ, Sheu CC, Leu SF. (2001). Effects of Cordyceps sinensis on testosterone production in normal mouse Leydig cells. Life Sciences, 69(22), 2593-2602. PubMed
  26. Li SP, Li P, Dong TT, Tsim KW. (2001). Anti-oxidation activity of different types of natural Cordyceps sinensis and cultured Cordyceps mycelia. Phytomedicine, 8(3), 207-212. PubMed
  27. Xiao JH, Xiao DM, Chen DX, Xiao Y, Liang ZQ, Zhong JJ. (2012). Polysaccharides from the medicinal mushroom Cordyceps taii show antioxidant and immunoenhancing activities in a D-galactose-induced aging mouse model. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2012, 273435. PubMed
  28. Nakamura K, Shinozuka K, Yoshikawa N. (2015). Anticancer and antimetastatic effects of cordycepin, an active component of Cordyceps sinensis. Journal of Pharmacological Sciences, 127(1), 53-56. PubMed
  29. Kim HG, Shrestha B, Lim SY, Yoon DH, Chang WC, Shin DJ, Han SK, Park SM, Park JH, Park HI, Sung JM, Jang Y, Chung N, Hwang KC, Kim TW. (2006). Cordycepin inhibits lipopolysaccharide-induced inflammation by the suppression of NF-kappaB through Akt and p38 inhibition in RAW 264.7 macrophage cells. European Journal of Pharmacology, 545(2-3), 192-199. PubMed
  30. Liu JY, Feng CP, Li X, Chang MC, Meng JL, Xu LJ. (2016). Immunomodulatory and antioxidative activity of Cordyceps militaris polysaccharides in mice. International Journal of Biological Macromolecules, 86, 594-598. PubMed
  31. Manabe N, Sugimoto M, Azuma Y, Taketomo N, Yamashita A, Tsuboi H, Tsunoo A, Kinjo N, Nian-Lai H, Miyamoto H. (1996). Effects of the mycelial extract of cultured Cordyceps sinensis on in vivo hepatic energy metabolism in the mouse. Japanese Journal of Pharmacology, 70(1), 85-88. PubMed
  32. Yang ML, Kuo PC, Hwang TL, Wu TS. (2011). Anti-inflammatory principles from Cordyceps sinensis. Journal of Natural Products, 74(9), 1996-2000. PubMed
  33. Zhu JS, Halpern GM, Jones K. (1998). The scientific rediscovery of a precious ancient Chinese herbal regimen: Cordyceps sinensis: Part II. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 4(4), 429-457. PubMed
  34. Rossi P, Buonocore D, Altobelli E, Marzatico F, Verri M, Negroni M, Bessone F. (2014). Improving Training Condition Assessment in Endurance Cyclists: Effects of Ganoderma lucidum and Ophiocordyceps sinensis Dietary Supplementation. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2014, 979613. PubMed
  35. Ng TB, Wang HX. (2005). Pharmacological actions of Cordyceps, a prized folk medicine. Journal of Pharmacy and Pharmacology, 57(12), 1509-1519. PubMed
  36. Huang YL, Leu SF, Liu BC, Sheu CC, Huang BM. (2004). In vivo stimulatory effect of Cordyceps sinensis mycelium and its fractions on reproductive functions in male mouse. Life Sciences, 75(9), 1051-1062. PubMed
  37. Liu Y, Wang J, Wang W, Zhang H, Zhang X, Han C. (2015). The Chemical Constituents and Pharmacological Actions of Cordyceps sinensis. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2015, 575063. PubMed
  38. Zhang HW, Lin ZX, Tung YS, Kwan TH, Mok CK, Leung C, Chan LS. (2014). Cordyceps sinensis (a traditional Chinese medicine) for treating chronic kidney disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, (12), CD008353. PubMed

Ten artykul zostal napisany przez zespol Biovie, specjaliste w zakresie zywej zywnosci i superfoods od 2007 roku.

Aktualizacja: marzec 2026. Artykul zatwierdzony przez Erica Viarda, zalozyciela Biovie i inzyniera ISTOM, wspolautora ksiazki „Algi na co dzien" (Gallimard, 2024) — Najlepsza ksiazka kucharska na swiecie, Gourmand Cookbook Awards 2025, oraz Najlepsza ksiazka kucharska we Francji, Narodowa Akademia Kulinarna 2025.

Related posts

Share this content

 Question ?