Od dziesięcioleci piątek we Francji kojarzy się z rybą. Ale skąd właściwie wziął się ten zwyczaj? A przede wszystkim, co oznacza on dla nas dzisiaj, w czasach, gdy oceany są zagrożone i coraz częściej mówi się o transformacji żywieniowej?
W kontekście przełowienia, zanieczyszczenia mórz i poszukiwania bardziej zrównoważonych rozwiązań tradycja ta zasługuje na ponowne przemyślenie, nie po to, by ją znieść, ale by ją wzbogacić.
Taki jest właśnie cel ruchu „Algi na co dzień: zacznijmy od piątku”, zapoczątkowanego przez Érica Viarda i Aurélie Mazerm Viard, autorów książki Algi na co dzień, nagrodzonej tytułem Najlepszej Książki Kucharskiej na Świecie, kategoria Seafoods w Gourmand Awards 2025 oraz tytułem Najlepszej Książki Kucharskiej i o Dobrym Samopoczuciu we Francji przyznanym przez Narodową Akademię Kuchni w 2025 roku.
Dodawać, nie zastępować
Idea jest prosta: nie przeciwstawiać ryb i alg, lecz zaproponować dodatkowy wybór. Zaoferować nowoczesną, bezpieczną i ekologiczną alternatywę morską, która pozwala zachować symbolikę piątkowego posiłku, dostosowując go jednocześnie do dzisiejszych realiów.
Konkretnie chodzi o wprowadzenie dania z alg w piątek: w domu, w restauracji, w gastronomii zbiorowej. Gest dostępny, stopniowy, niewywołujący poczucia winy.
Algi, warzywa morza
Algi zawierają minerały, w tym jod, oraz błonnik.
Wzorowy zasób dla planety
Pod względem ekologicznym algi trudno pokonać:
- brak wody słodkiej,
- brak ziemi uprawnej,
- brak nawozów,
- brak pestycydów, fungicydów, herbicydów,
- pochłaniają CO₂,
- uczestniczą w regeneracji ekosystemów morskich.
Ryby: niepokojący obraz
Z kolei ryby kumulują zanieczyszczenia na całej długości łańcucha pokarmowego:
- metale ciężkie (rtęć, ołów, kadm),
- zanieczyszczenia rozpuszczalne w tłuszczach (PCB, dioksyny),
- mikroplastik.
Im większa i bardziej drapieżna ryba, tym bardziej jest skażona. Gatunki takie jak tuńczyk czy miecznik są regularnie wymieniane w oficjalnych zaleceniach.
Algi nie kumulują zanieczyszczeń wzdłuż łańcucha pokarmowego jak duże ryby drapieżne, podlegają kontrolom na metale ciężkie i jod i spożywa się je z umiarem.
Prosty gest, by odkryć piątek na nowo
Wymyślenie piątku na nowo nie wymaga rewolucji, lecz konkretnego gestu:
- wypróbowanie tatara z alg zamiast zwykłej przystawki,
- przygotowanie pesto z alg do makaronu,
- dodanie płatków alg do sałatki lub zupy,
- zaproponowanie w stołówce menu „morze i algi”.
To sposób na zachowanie więzi z morzem, dbając jednocześnie o swoje zdrowie i o ocean.
A może zacząłbyś już w ten piątek?
Niezależnie od tego, czy jesteś osobą prywatną, restauratorem, podmiotem gastronomii zbiorowej, czy po prostu ciekawym, możesz dołączyć do tego ruchu: danie z alg w piątek, aby wzbogacić dawny rytuał o nowoczesną alternatywę.
Algi na co dzień: zacznijmy od piątku.
Łagodna transformacja, niewywołująca poczucia winy, głęboko współbrzmiąca z naszymi czasami.
Aktualizacja: listopad 2026. Artykuł zatwierdzony przez Érica Viarda, założyciela Biovie i inżyniera ISTOM, współautora książki „Algi na co dzień” (Gallimard, 2024), Najlepsza książka kucharska na świecie, Gourmand Cookbook Awards 2025, oraz Najlepsza książka kucharska we Francji, Narodowa Akademia Kuchni 2025.
